Κλινικό Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συστημική Ψυχοθεραπεία

Α. Σύντομη περιγραφή του πρώτου έτους
Η σύντομη περιγραφή του πρώτου έτους και το ημερολογιακό πρόγραμμα συμπληρώνει τον Οδηγό Σπουδών, στον οποίο οι ειδικευόμενοι καλούνται να ανατρέχουν τακτικά (βλ. εκπαίδευση για επαγγελματίες ψυχικής υγείας στην ιστοσελίδα μας).

I. Μαθησιακοί στόχοι πρώτου έτους.

Θεωρία
- Εισηγήσεις/Βιωματικά/Εργαστήρια
Στο πρώτο έτος οι ειδικευόμενοι θα εξοικειωθούν με βασικές συστημικές έννοιες στα πλαίσια της ιστορίας της συστημικής και οικογενειακής θεραπείας, και θα μάθουν για τους πρωτοπόρους του χώρου και τις θεραπευτικές μεθόδους τους. Θα εισαχθούν ακόμα στις βασικές ιδέες και δεξιότητες της ατομικής και ομαδικής θεραπείας και θα μπορούν να αντιληφθούν σημαντικές διαφορές μεταξύ της συστημικής και άλλων θεραπευτικών σχολών. Σταδιακά θα προσεγγίσουν την εμπλουτισμένη μορφή της συστημικής στην οποία εκπαιδεύει το ινστιτούτο, αντιλαμβανόμενοι την ανάγκη για αυτόν τον εμπλουτισμό με έννοιες από την αφηγηματική ψυχολογία, τη θεωρία του συναισθηματικού δεσμού και τα σύγχρονα ευρήματα των νευροεπιστημόνων.
Οι θεωρητικές ενότητες περιλαμβάνουν εισηγήσεις και βιωματικές ασκήσεις, αλλά και συμμετοχή στα εργαστήρια όπου οι ειδικευόμενοι θα παρακολουθήσουν DVD και θα κάνουν εξάσκηση σε δεξιότητες και τεχνικές.

Πρακτική άσκηση
Η πρακτική άσκηση στο πρώτο έτος ξεκινά το πρώτο εξάμηνο στα εργαστήρια με παρακολούθηση DVD και συνεχίζεται στο δεύτερο εξάμηνο με συμμετοχή σε θεραπευτική ομάδα (ειδικευόμενοι θεραπευτές). Ο επόπτης του έτους είναι υπεύθυνος για την ως τότε αξιολόγηση των ειδικευόμενων και δίνει την έγκρισή του για την εισαγωγή τους σε θεραπευτική ομάδα με το ρόλο του ειδικευόμενου θεραπευτή.  Ο επόπτης εξηγεί τις διαδικασίες και δίνει οδηγίες για τις υποχρεώσεις τους. Το πρώτο διάστημα της πρακτικής τους άσκησης οι ειδικευόμενοι εξοικειώνονται με το πλαίσιο και τους θεραπευτές με τους οποίους θα συνεργαστούν και έχουν ρόλο κυρίως παρατηρητή. Συγκεντρώνουν υλικό για τις εργασίες τους , ακολουθούν τις συμβουλές και οδηγίες των θεραπευτών, ρωτούν και διευκρινίζουν απορίες, και συμμετέχουν σε διαδικασίες που εκείνοι τους προτείνουν (βλ. και οδηγό σπουδών). Συμβουλεύονται τακτικά τον επόπτη τους και αξιοποιούν την εμπειρία τους στην ομαδική εποπτεία.

Η έναρξη της πρακτικής άσκησης στο δεύτερο εξάμηνη είναι δυνατή αλλά όχι αναγκαία, μπορεί να καθυστερήσει αν ο ειδικευόμενος δεν αξιολογηθεί ακόμα ως επαρκής ή ο ίδιος δεν νιώσει έτοιμος ή έχει πρακτική δυσκολία.

Προσωπική θεραπεία
Συμβουλευτείτε τον οδηγό σπουδών και τους εκπαιδευτές σας για τα κριτήρια επιλογής θεραπευτή, τον ελάχιστο αριθμό ωρών που πρέπει να συγκεντρώσετε και τον τύπο συνεδριών. Η ολοκλήρωση της θεραπευτικής διαδικασίας δεν ταυτίζεται με την ολοκλήρωση των αναγκαίων ωρών όπως τις ορίζει ο οδηγός σπουδών. Με άλλα λόγια η θεραπευτική πορεία είναι μακρόχρονη, προσωπική και η συνολική διάρκειά της διαμορφώνεται με βάση τις ανάγκες του θεραπευόμενου και τις συμβουλές του θεραπευτή του.
Στην επιλογή θεραπευτή αποκλείεται ο επόπτης του ειδικευόμενου, με εξαίρεση περιπτώσεις όπου η έναρξη της θεραπείας έχει προηγηθεί της έναρξης της εκπαίδευσης.

II. Επόπτης και εποπτεία
Ο επόπτης του έτους είναι υπεύθυνος για το συντονισμό των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στο χώρο του ινστιτούτου, την αξιολόγηση των ειδικευόμενων του έτους (εργασίες, πρόοδος κλπ) σε συνεννόηση και με τους υπόλοιπους εκπαιδευτές, την τήρηση της δεοντολογίας και των κανονισμών, την πρακτική τους άσκηση και βέβαια την εποπτεία τους. Η εποπτεία αφορά εμπειρίες από το χώρο εργασίας (κλινικά περιστατικά, εργασιακές σχέσεις, εαυτός του ειδικευόμενου-θεραπευτή) και από την πρακτική άσκηση.

III. Αξιολόγηση
Το σύστημα αξιολόγησης αναγράφεται στον οδηγό σπουδών. Διαβάστε το προσεκτικά, μελετώντας τους τρόπους (π.χ. εργασίες) αλλά και τα κριτήρια επάρκειας στα οποία χρειάζεται να στοχεύουν οι ειδικευόμενοι, και τα οποία καθοδηγούν την αξιολόγηση των εκπαιδευτών και του επόπτη.

IV. Εκπαιδευτικό υλικό
Οι εκπαιδευτές προτείνουν μια βασική βιβλιογραφία με βιβλία και άρθρα. Την πλειοψηφία αυτών οι ειδικεύομενοι μπορούν να βρουν στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη ή στην έντυπη. Η ηλεκτρονική βιβλιοθήκη περιλαμβάνει πολύ περισσότερο υλικό, το οποίο θα εμπλουτίζεται διαρκώς και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επιπλέον διάβασμα και για τις εργασίες. Συμπληρωματικά για τις εργασίες το ινστιτούτο διαθέτει τη δυνατότητα αναζήτησης συγκεκριμένου άρθρου/άρθρων από μια λίστα επιστημονικών περιοδικών. Περισσότερες οδηγίες για την πρόσβαση και χρήση του υλικού θα βρείτε στον ειδικό χώρο των ειδικεύομενων στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου (e-βιβλιοθήκη).